Yann Tiersen – Rathlin From A Distance / The Liquid Hour

Francuski kompozytor Yann Tiersen to nazwisko, które kojarzymy przede wszystkim ze ścieżkami dźwiękowymi takich przebojów kina, jak „Amelia” czy „Good Bye Lenin!”. Tiersen jest także jednym z przodowników ‘modern classical’ - pokolenia klasycznie wykształconych muzyków, którzy w swojej codziennej pracy już nie tylko zacierają granice między muzyką klasyczną a rozrywkową, ale budują ponad nimi transatlantycki autobahn. Symptomatyczny dla tego modus operandi jest jego nowy, podwójny album „Rathlin From A Distance / The Liquid Hour”, który zestawia pracę Tiersena przy samotnym fortepianie z tą wśród klikających maszyn. Nowoczesna muzyka klasyczna przenika się z eksperymentalną elektroniką nie od dziś, ale w obecnych czasach jest to ruch powszechny. Symbioza fortepianów i smyczków z samplerami i syntezatorami naturalnie wiedzie drogą awangardową, której szlaki wytyczali Philip Glass, Steve Reich i Terry Riley, oraz Brian Eno, Harold Budd i Aphex Twin. Tu repetycja i minimalizm, a tam ambient i scenografia; do tego postęp technologiczny z klasycznym instrumentarium – i tak oto mamy pokolenie muzyków, dla których jest to symbioza dwóch światów, w idealnej koniunkcji: Nils Frahm, Ólafur Arnalds, Jon Hopkins, Max Richter, Hania Rani... Wymieniać można długo.

Yann Tiersen ukazuje dwoistość tego terytorium dosyć jednoznacznie, gdyż „Rathlin From A Distance / The Liquid Hour” jest już od progu wprost podzielona na dwie części: tą fortepianową, oraz tą elektroniczną. W pierwszej, Tiersen daje wyraz swojemu klasycznemu wykształceniu, pochylając się nad ponadczasowym czarem uniwersalnego instrumentu, fundamentalnego dla muzyki, stanowiącego punkt wyjścia dla wszelkiej maści kompozytorów. Tiersen wyraża tu swojego wewnętrznego Keitha Jarretta, Lubomyra Melnika i Ludovico Einaudi – od natchnionych pasaży z odrobiną wirtuozerii do skupionych, melancholijnych, łkających fraz. Druga część jest zupełnie inna. Nagle pomieszczenie wypełnia się światłem i widać zgromadzoną publiczność, którą przepełnia błogość, ale i dynamika. Zaczynają grać instrumenty programowane, jak u solowego Thoma Yorke’a czy wspomnianego Nielsa Frahma. Słychać wokalizy małżonki Tiersena, Emilie Quinquis. Melancholia zostaje przegoniona światłem i dynamiką, która z każdym kolejnym utworem uświadamia słuchaczom w jakim czasie ta płyta powstała i jak zaawansowaną technologią dysponuje ten sam kompozytor, który jeszcze przed chwilą ‘plumkał’ na fortepianie. Te dwa światy nie kolidują – one trwają w symbiozie i harmonii.

Dwoistość albumowa, z pogranicza gatunków, nie jest niczym nowym; szczególnie tam, gdzie mówimy o muzyce typowo instrumentalnej, scenograficznej. Harold Budd i John Foxx nagrali „Translucence + Drift Music”, David Sylvian wydał „Gone to Earth”, Tosca nagrała „Dehli9”, i nawet Moby wydał słynny „Hotel”. Nową płytę Yanna Tiersena można śmiało dodać do tego grona, tym bardziej, że została ona opublikowana w podwójnej formie – raz startując od części klasycznej, a raz od nowoczesnej. Nie ma znaczenia którą wersję wybierzemy; to podróż do wyobraźni i wrażliwości kompozytora, oraz znak czasów kompleksowych i niejednoznacznych.

JAKUB OŚLAK